Mobil Cihaz Kayıt Sistemi
PROJENİN TANIMI
5392 sayılı Kanun ile Türkiye’deki tüm elektronik kimlik bilgisine haiz cihazların (GSM şebekelerinden hizmet alan cep telefonu, modem, el bilgisayarı, POS cihazı, gömülü sistemler vb.) kayıt altına alınması ve takibi görevi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) verilmiştir. MCKS Projesi, bu gereği yerine getirmek için oluşturulmuştur. Projenin amacı; 5392 sayılı Kanunda öngörülen işlevleri yerine getirerek, kullanımı ve yaygınlığı gün geçtikçe artan, ekonomik değeri yükselen cep telefonlarının hem çalınmasını en aza indirmek hem de bu sektörü kayıt altına alarak devletimizin vergi kaybını önlemektir.
Projenin devreye girmesiyle birlikte kamuoyununun haklı tepkisini çeken cep telefonu çalınmalarıyla ortaya çıkan ve cinayetlere kadar uzanan suçlarda ciddi oranda düşüş gözlenmiştir. MCKS sayesinde çalıntı ve gasp edilen cihazlar ekonomik olarak değersiz hale gelmekte ve ülkemizde faaliyet gösteren GSM şebekelerinin tümünde erişimi engellenmektedir.
PROJENİN GETİRDİĞİ KAZANIMLAR
A. Sosyal Kazanımlar
MCKS’nin hayata geçtiği 2006 yılı öncesinde cep telefonu hırsızlığı ve gaspı, medyada sürekli olarak gündeme gelmekte ve kamuoyunda ciddi rahatsızlıklara neden olmaktaydı. Hatırlanacağı gibi cep telefonunu vermek istemeyen pek çok vatandaş gasp edilmiş hatta cinayetle sonuçlanan vakalar yaşanmıştı. Bu kapsamda, 2002 ve 2005 tarihleri arasında 31 bin 201 kapkaç olayı yaşandığı ve bu olaylarda 7 kişinin öldüğü, 598 kişinin de yaralandığı tespit edilmiştir[1].
Yürütülen çalışmalar ile cep telefonlarının el değiştirmesi engellenmekte ve ekonomik değeri yok edilerek soruna yapısal bir çözüm getirilmektedir. Sistemin devreye girmesinden itibaren 3 yıldan az bir süre geçmesine rağmen kolluk kuvvetlerine intikal eden söz konusu asayiş olaylarında yüzde doksan oranında bir düşüş olduğu tespit edilmiştir[2]. Bu denli büyük bir azalma görülmesi yapılan çalışmaların kazandığı başarıyı ve ortaya koyduğu etkiyi gözler önüne sermektedir. Ayrıca, yaşanan gelişmeler sonucunda tüketicilerin bilinç düzeyi artmış ve “Temiz Bir Mobil Cihaz Sektörü” oluşturulmasında önemli bir engel aşılmıştır. Projenin ciddiyetini ve sürekliliğini gören bütün vatandaşlarımız mobil cihazlarının yasal olarak ithal edilmiş ve garantili olmasına azami dikkat göstermeye başlamışlardır. Toplumun bu şekilde bir hafıza oluşturması ile önümüzdeki yıllarda kaçak ve klon cep telefonlarının kaçakçılık problemi olmaktan çıkacağı değerlendirilmektedir.
B. Ekonomik ve Sektörel Kazanımlar
Son yıllarda teknolojide yaşanan değişim ve gelişim özellikle mobil cihaz sektöründe kendini oldukça etkili ve hızlı bir şekilde hissettirmiştir. Bu denli hızlı yaşanan gelişmeler, çok büyük bir kısmı Uzakdoğu kaynaklı olarak da bir takım sorunları beraberinde getirmiştir.
Ülkemize yasal olmayan yollarla giren cep telefonları da bu sorunlardan bir tanesini oluşturmaktaydı. 08.10.2006 tarihli Ankara Ticaret Odası Kaçak Ekonomisi Raporu[3] verilerine göre son 1996-2006 yılları arasında yurda kaçak olarak giren
V. MCKS’DE E-İMZA KULLANIMI
MCKS bünyesinde başlatılan çalışmalar kısa sürede tamamlanarak gelişmiş bir donanım ve veritabanı sistemi üzerinde çalışabilecek şekilde İthalat Takip Sistemi (İTS), Bireysel Başvuru Sistemi (BBS), Bilgi ve İhbar Merkezi Sistemi (BİM), Savcılık Takip Sistemi (STS), Kullanıcı Yönetim Sistemi (KYS), Yönetim Modülü ve Raporlama Modülü olmak üzere yedi ayrı modülün tek bir altyapı üzerinde bütünleşik olarak çalışmasından oluşmaktadır. Bu uygulamalar ile beraber birçok işlem otomatik hale getirilerek süreçlerin etkin, doğru ve hızlı bir şekilde işlemesi sağlanmıştır. Proje, çalışmaya başladığı günden itibaren uygulamada ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda sürekli değişim geçirmiştir. Tüm cep telefonu kullanıcılarını, GSM işletmecilerini, ithalatçıları, savcılıkları ve mahkemeleri doğrudan etkileyen sistem, günümüz güvenlik ve sayısallaştırma ihtiyaçlarına uygun olarak geliştirilmektedir. MCKS’de inkar edemezlik, bütünlük ve güvenilirlik gibi temel gerekliliklerin yerine getirilebilmesi için de elektronik imza kullanılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. MCKS bünyesinde elektronik imza kullanımı Kurum içi personelin uygulamalara e-imza ile giriş yapmasıyla başlamıştır. Bu uygulama iki açıdan çok önemli faydalar sağlamıştır. Bir taraftan MCKS bünyesindeki uygulamalara girişte elektronik imza ile ikinci bir güvenlik sağlanmış, diğer taraftan da kullanıcıların uygulama bünyesinde gerçekleştirdikleri işlemlerin e-imza kullanımı sayesinde inkar edilemezliği sağlanmıştır.
MCKS'DE E-İMZANIN FAYDALARI
• Ülkemize ithal edilen GSM cihazlarının takibinin yapıldığı ve sisteme aktarıldığı İthalat Takip Sistemi uygulaması kapsamında ithalatçı firmaların elektronik imzalarını kullanarak bilgi girişlerini yapabilecekleri, belgeleri uygulama üzerinden elektronik imzalı olarak kuruma gönderebilecekleri bir yapının oluşturulması,
• Yurtdışından yolcu beraberinde getirilen cihazların GSM İşletmecilerinin Abone Kayıt Merkezleri vasıtasıyla kayıt altına aldırma başvurularının hızlı bir şekilde sonuçlandırıldığı ve sonuçların çevrimiçi olarak sisteme yansıtıldığı Bireysel Başvuru Sistemi uygulaması kapsamında elektronik imzalı bilgi girişlerini yapabilmesi, belgelerin uygulama üzerinden elektronik imzalı olarak kuruma gönderilebilmesi,
• Kuruma iletilmesi gereken bilgi ve belgelerin elektronik imzalı olarak alınması ile kağıt yükü büyük ölçüde azaltılmış olacaktır.
• Belgelere erişim kolaylaştırılmış olacağı gibi, fiziksel evrakların tutulması için gerekli depo vb. ihtiyaçlar da ortadan kalkacaktır.
• Fiziki evrakların Kuruma ulaşmasından ve kağıda bağlı bürokratik işlemlerden kaynaklanan zaman gecikmelerinin önüne geçilmiş olacağından, işlemlerin daha kısa sürede sonuçlandırılması sağlanmış olacaktır.
• Elektronik başvuru ile fiziki evrakların incelenmesi için gerekli olan zaman ve insan kaynağı konularında tasarruf edilmiş olacak ve kaynakların daha etkin ve verimli kullanılması sağlanacaktır.
• Yürütülen işlemlerin ve gerekli elektronik belgelerin iletilmesinde e-imza kullanımı projede verilen hizmet kalitesini ve projenin denetim ve güvenilirliğini artıracaktır.
Not : Buradaki dokümanlar bilgi amaçlıdır ve kurumun web sayfasından alınmıştır. Bilgilerin doğruluğu EBG Bil.Tek.Hiz.A.Ş'nin sorumluluğunda değildir.